Профессиональная позиция как компонент личности специалиста. Кәсіби айқындама маманның жеке тұлғалық компоненті ретінде

Аңдатпа

В данной статье рассмотрены вопросы, которые позволяют го­ ворить о том, что профессиональная позиция есть своеобразный сплав профессионального мировоззрения и поведенческих страте­ гий. Анализ теоретической литературы позволил определить сле­ дующие требования к профессиональной позиции психолога: пси­ холог как личность, уверенная в своих профессиональных силах, «начинается» с безусловного самопринятия. Деятельность психолога предполагает доминирование у него гуманистической ориентации и яркой выраженности познавательных интересов к внутреннему миру людей. При этом он должен сохранять некоторую дистанцию, чтобы избежать синдрома сгорания и коммуникативной нагрузки – способ­ ность к профессиональному развитию и самообразованию. Профес­ сиональная позиция студента­психолога выступает как устойчивая система отношений личности к различным аспектам будущей про­ фессиональной деятельности, определяющая профессиональные планы и намерения, направления деятельности, профессиональное мировоззрение. Бұл мақалада кәсіби айқындаманы кәсіби көзқарастың және іс­ әрекет жоспарының тұтастығы қарастырылған. Теориялық әдебиет­ терге талдау психологтың мынадай кәсіби ұстанымдарын анықтайды: психолог жеке тұлға, өзінің кәсіби күшіне сенімді, өзін­өзі қабылдауы жоғары. Психологтың іс­әрекетінде адамгершілік бағыт басымды және адамның ішкі жан дүниесін түсінуге деген қызығушылық жо­ ғары болады. Кәсіби даму және өзіндік білімін көтеру кезінде эмо­ ционалдық күйзелісті болдырмау үшін белгілі бір қашықтықты сақ­ тау қажет. Студент­психологтың кәсіби ұстанымы болашақ кәсіби іс­әрекеттің кейбір аспектілеріне, кәсіби жоспарға, кәсіби көзқарас­ қа, кәсіби бағытқа жеткізетін тұрақты жүйе. Студент­психологтың кәсіби позициясының мынандай негізгі компоненттерін көрсетеміз: жеке тұлғаға көзқарасы, мамандарға қатынасы, болашақ кәсіби іс­ әрекетке қатынасы. Кәсіби даярлық әрі қарай кәсіби дамудың негізі болып табылады. ЖОО­ның оқу жүйесінде таңдаған мамандықтың ерекшеліктерімен танысады, базалық кәсіби дағдылар мен машықтар қалыптасады, болашақ кәсіби қызметінің мотивациялық құндылық­ тарын түсінеді.