Журнал саясаты
Журнал туралы жалпы ақпарат
Журнал «ҚазҰУ хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы»1993 жылы құрылды. Журналдың негізін қалаушы және баспагері - әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті. Журналдыңжоо көрсетілген титулдық беті, басылымның шығу ақпараты, ISSN, eISSN, редакция алқасы, редакциялық саясат, жарияланым этикасы және веб-сайты әзірленген және бекітілген.
Журнал жылына 4 рет шығады.
Журнал мақалалары CrossRef дерекқорында тіркеледі және әр автордың мақаласына DOI - электронды құжаттарға сілтеме, анықтама беру және шығару үшін қолданылатын сандық объект идентификаторы тағайындалады. Журнал «Мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама орталығы» АҚ (ҰҒТЭО) Қазақстандық сілтемелер базасында (KazBC)индекстелген. Сонымен қатар журнал оқырмандар үшін ашық қол жетімді жерде elibrary.ru Ғылыми электрондық кітапханасында орналастырылған және «Ресейдің ғылыми дәйексөз индексі» (RSCI) талдамалық мәліметтер базасына енгізілген. Журналдың редакция алқасына қазақстандық және шетелдік жетекші ғалымдар кіреді. Журнал авторлық басылымдардың ақпараттық ашықтығы мен қол жетімділігі саясатын ұстанады, мақалалар журналдың https://bulletin-psysoc.kaznu.kz сайтында үш тілде толық мәтінді қол жетімділікте орналастырылған.
1. Журналдың мақсаттары мен міндеттері
Журналдың мақсаты - психология, әлеуметтану және әлеуметтік жұмыстың маңызды мәселелерін ашатын кәсіби талқылау алаңы болу; фундаменталды және қолданбалы психология, әлеуметтану, әлеуметтік жұмыс салаларында ғылыми коммуникация үшін ортақ кеңістікті құру және қолдау; ғылыми топтар мен жекелеген авторлардың ғылыми-педагогикалық қоғамдастыққа іргелі және қолданбалы ғылым саласындағы зерттеулерінің нәтижелерін ұсыну.
Журналдың міндеттері:
- фундаменталды және қолданбалы психологияның, әлеуметтанудың, әлеуметтік жұмыстың әртүрлі салаларында маңызды жаңа ғылыми нәтижелерді бөліп көрсету.
- бюллетень авторларының ғылыми жұмыстарының негізгі нәтижелерін білікті, сапалы және уақтылы қамту бойынша халықаралық және аймақаралық ғылыми үйлестіру функцияларын қамтамасыз ету.
- магистранттардың, докторанттардың, практиктердің психологияның, әлеуметтанудың, әлеуметтік жұмыстың өзекті мәселелері бойынша ғылыми зерттеулер нәтижелерін кеңінен қамтуда ашық мен қол жетімді ортасын құру.
- ғылыми және ғылыми-педагогикалық қоғамдастықтың, сондай-ақ жас және жаңадан бастаған ғалымдардың журналға тұрақты қызығушылығын қалыптастыру, оған Қазақстанның әр түрлі аймақтарындағы, жақын және алыс шетелдегі психологтардың, әлеуметтанушылардың, әлеуметтік қызметкерлердің кәсіби сұраныстарына ие болу.
2. Журналдың тақырыптық бағыттары
Журнал келесі тақырыптық бағыттар бойынша психология және әлеуметтану саласындағы іргелі және қолданбалы зерттеулердің өзекті мәселелері бойынша ғылыми мақалалар жариялайды:
- жалпы және әлеуметтік психология саласындағы іргелі зерттеулер;
- балалар психологиясы және отбасы мен неке психологиясы;
- қолданбалы психология саласындағы зерттеулер (ұйымдастырушылық психология, спорт, әскери, экономикалық психология және т.б.);
- қазіргі әлеуметтанудың жалпы сұрақтары;
- әлеуметтік өмір салалары, әлеуметтік құбылыстар мен институттар әлеуметтануы;
- ғылыми және қолданбалы әлеуметтану;
- психология және әлеуметтану саласындағы соңғы зерттеулердің нәтижелері және оларды талдау.
3. Қолжазбаны жариялау мерзімі
«ҚазҰУ хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы»журналы келесі белгіленген мерзімдерінде желілік (электронды) форматта жылына 4 рет жиілікпен шығарылады: бірінші саны ағымдағы жылдың 20 наурызына дейін, екінші саны - 20 маусымға дейін шығарылады; үшінші шығарылым - 20 қыркүйекке дейін және төртінші шығарылым - 20 желтоқсанға дейін. «ҚазҰУ хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериялары»журналынаавтор (авторлар) тарапынан бұрын жарияланбаған, қазақ, орыс немесе ағылшын тілдерінде журналдың тақырыптық бағыттарына сәйкес келетін және қолжазба талаптарына сәйкес қатаң түрде ресімделген мақалалар қабылданады.
Ғылыми мақаланың қолжазбасын автор редакцияға корреспонденцияға жібереді (2 және одан да көп авторлар болған жағдайда қолжазбаның авторлық ұжымының санынан анықталады) журналдың келесі саны шыққанға дейін кемінде екі ай бұрын. Журналға жариялау үшін қолжазбалар көлемі кемінде 3000 сөзден және 7000 сөзден аспайтын көлемде (тақырыбын, авторлар туралы мәліметтерді, аннотацияларды, кілт сөздерді, библиографиялық тізімді қоспағанда) қабылданады. Қолжазба автормен электронды платформа арқылы барлық әдістемелік мақалалар мен оның авторларын көрсете отырып, корреспонденцияға жіберілуі керек.
Бір автордың мақаласы (жеке немесе бірлескен авторлықта дайындалған) журналда күнтізбелік жыл ішінде бір реттен артық емес жариялануы мүмкін. Авторлар редакцияға бұрын басқа басылымдарда жарияланбаған (баспа, электронды және басқа ашық көздерде) шығарманың түпнұсқасын ұсынуы керек. Авторлар зерттеу нәтижелерінің сенімділігі, жаңалығы және дәлелдемесі үшін жауап береді. Қолжазбаны редакция кезеңінде және журналдың рецензенттері «Хабаршы ҚазҰУ. Психология және әлеуметтану сериясы», сондай-ақ жарияланғаннан кейін авторлар бұл қолжазбаны басқа басылымда жариялау үшін ұсынбауға міндеттенеді.
Қолжазбамен жұмыс жасау кезеңдерінде редакция, хат алмасу мен рецензенттер үшін автор арасындағы байланыс электронды (онлайн) OJS платформасы арқылы, ал ерекше жағдайларда - электрондық пошта арқылы жүзеге асырылады.
Журналдың редакциялық алқасы автордан / авторлардан алынған қолжазбаларды қарастырады, олардың рецензиясын ұйымдастырады және электронды платформа арқылы қолжазба алынған күннен бастап екі ай ішінде жариялау туралы немесе жариялаудан бас тарту туралы шешім қабылдайды.
Журналда жариялауға мақұлданған қолжазбаның авторлары (авторлары) журнал сайтында жарияланған әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың ғылыми журналдарында жариялау үшін бекітілген прейскурантқа сәйкес басылым үшін ақы төлеуге міндетті. PDF форматында жариялау үшін төлем туралы түбіртекті автор (лар) журнал редакциясының электронды мекен-жайына жібереді.
4. Дәйексөз алу және плагиат
«ҚазҰУ хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы» қолжазбаны формалды талаптарға (қолжазба дизайны) сәйкестігін қарастырған кезде, плагиат тексеру жүйесі арқылы қолжазбада алынған мәтіннің бар-жоғын тексереді, ол университеттің жазылымымен немесе ұлттық жазылым негізінде жүзеге асырылады. Плагиатқа қарсы жүйемен тексеру нәтижелері бойынша 80% -дан астам түпнұсқа қолжазбалар және/немесе сол қолжазбалар ғана қосымша тексеруге жіберіледі.
Егер қолжазба журналды жобалау талаптарына сәйкес келмесе және плагиат тексеруінің нәтижелері бойынша жасалған түпнұсқа шығарма болмаса, қолжазба тиісті өзгертулер енгізу және журналдың электрондық платформасы арқылы редакциялық кеңестің қарауына қолжазбаны қайта жіберу үшін хат алмасу үшін авторға қайтарылады.
Егер авторлар қолжазбаны жазу кезінде шығармаларды, мақалаларды, ережелерді немесе басқа зерттеушілердің дәйексөздері мен мәлімдемелерін қолданса, онда олар міндетті түрде осы ғалымдардың еңбектеріне сілтеме жасап, келтірілген мәтінді дұрыс форматтауы керек. Плагиат - ҚазҰУ ғалымының этикалық кодексінің қағидаларын бұзатын және «ҚазҰУ хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы» журналыэтикасына қайшы әрекет болып табылады.
Баспа процесіне қатысатын адамдар, атап айтқанда «ҚазҰУ хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы» журналының редакциялық кеңесінің мүшелері ғылыми жарияланымдардың жоғары сапасын қамтамасыз ету үшін, жариялау қызметінде дұрыс емес ақпараттарды қолдану, деректерді бұрмалау және т.б. сияқты әділетсіз тәжірибелерді болдырмау үшін, қоғамның ғылыми жетістіктерін мойындауын қамтамасыз ету, ғылыми этика қағидаларын, стандарттары мен нормаларын сақтауға міндеттенеді. Халықаралық қауымдастық қабылдаған ғылыми этика принциптері, стандарттары мен нормалары бұзылған жағдайда ҚазҰУ-де, журналдың редакциялық алқасы «ҚазҰУ-дың ғылыми журналдары үшін басылым этикасы», әл-Фараби атындағы ҚазҰУ ғалымының этикалық кодексі және жариялау этика комитетінің стандарттары (COPE) бойынша әрекет етуге міндеттенеді.
Егер «ҚазҰУ хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы» журналында жарияланған мақаладағылыми этика қағидаларын, стандарттарын және нормаларын бұзудың дәлелді фактілері анықталса, баспа осы мақаланы жарияланған санынан және журналдың ресми веб-сайтынан алып тастауға міндеттенеді (мақаладан бас тартуға міндетті), автордың (авторлардың) ғылыми этика қағидаларын, стандарттарын және нормаларын нақты бұзушылықтарын көрсете отырып, журналдың келесі санына тиісті хабарландыру орналастырылады.
Ғылыми этика принциптері, стандарттары мен нормаларын бұзудың дәлелді фактісі анықталған мақаланың авторынан (авторлары) «ҚазҰУ хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы» журналына және басқа да ҚазҰУ-да жарияланған ғылыми журналдарда мақалалар келесі 3 күнтізбелік жыл ішінде ғылыми этика қағидаларын, стандарттарын және нормаларын бұзу фактісін (лерін) анықтаған күннен бастап қабылданбайды.
5. Рецензиялау процессі
Журналдың редакциясына келіп түскен және формалды талаптарға сәйкес келетін қолжазбалар, жобалау талаптары және плагиат тексеру жүйесі арқылы тексеруге негізделген түпнұсқа, міндетті түрде әрі қарай рецензиялау үшін жіберіледі. Егер қолжазба автор(лар)да басқа ғалыммен (ғалымдармен) мүдделер қақтығысы болса, онда ол (авторлар) осы қолжазбаны көрсетілген ғалымға (шолушыға) жібермеу үшін, ілеспе хатта осындай мүдделер қақтығысының болуын көрсетуі керек.
«ҚазҰУ хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы» журналында «екі жақты жасырын» рецензиялау қолданылады, қолжазбаны кем дегенде екі PhDдокторы немесе кандидат, немесе ғылыми мамандандырылған ғалымдар бағалайды. Шолу құпия түрде жүзеге асырылады: мақаланың қолжазбасы рецензенттерге журналдың электронды платформасы арқылы авторлар туралы мәлімет көрсетілмей жіберіледі. Рецензенттерден қолжазбаның негізгі ғылыми критерийлерге сәйкестігін, сондай-ақ оның маңыздылығын анық, объективті және дәлелді бағалау талап етіледі.
Рецензенттерден қорытынды алғаннан кейін жауапты редактор рецензенттердің деректерін көрсетпей, түсініктемелерге жауап беру, тиісті өзгерістер енгізу және қолжазбаны электронды платформа арқылы қайта жіберу үшін хатты авторға жібереді.
Автор (лар) түсіндірмесіз, түсініктемелерге жауап беруден бас тартып, қолжазбаға өзгертулер енгізбей «ҚазҰУ хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы» журналының редакциясына қайта жібермеуіне болады.
Барлық пікірлерге жауап бергеннен кейін, рецензенттердің пікірлерін жою үшін қолжазбаға өзгертулер енгізіп, оны журналдың редакциясына қайта жібергеннен кейін, бас редактор барлық материалдарды рецензенттерге қайта қарауға жібереді. Екі рецензент пен жауапты редактордың оң пікірлері бар қолжазба «ҚазҰУ хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы» журналында жариялануға ұсынылады. Редакция мақұлдаған қолжазбалар журналды шығару үшін жауапты редакторға беріледі.
Егер рецензенттердің бірі қолжазба туралы оң қорытынды, ал екіншісі - теріс тұжырым берген болса, онда ғылыми редактор қолжазба тақырыбы бойынша маман болып табылатын үшінші рецензентке немесе редакция алқасының мүшесіне жібереді. Егер үшінші рецензент немесе редакция алқасының мүшесі оң қорытынды берсе, қолжазбаны жариялауды қабылдау / қабылдамау туралы соңғы шешімді «ҚазҰУ хабаршысы.Психология және әлеуметтану сериясы»журналының ғылыми редакторы қабылдайды.
Екі жағымсыз пікір болған жағдайда, қолжазба журналда жариялымға қабылданбайды. Өзара бағалау нәтижелері бойынша редакция алқасы қабылдамаған мақалалардың материалдарын редакция өз мақсаттарына пайдаланбайды.
Бас редактор немесе жауапты редактор авторды корреспонденция үшін басылымнан бас тарту туралы хабардар етеді және рецензенттердің пікірлерін жібереді. Журналдың электронды платформасында қолжазбаларға арналған рецензиялар электронды форматта үш жыл бойы сақталады. Қарау мерзімін мақалаға жауапты редактор тағайындайды, ал рецензенттердің қолжазбаны қарау мерзімі материалды рецензенттерге жіберген күннен бастап екі айдан аспайды.
6. Ашық қолжетімділік саясаты және архивтеу
«ҚазҰУ хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы» журналдың ресми сайтында барлық ақпарат пен мақалалар ашық қолжетімділікте орналасқан. Бұл әлемдік ғылыми қоғамдастықта журналға кең ақпараттық қол жетімділікті қамтамасыз етеді. Сондай-ақ журналдың веб-сайтында авторлар мен оқырмандарға журнал қызметі туралы қажетті ақпарат: жариялау шарттары, қолжазбаларды журналға тапсыру және ұсыну ережелері, журналды қалыптастыру және қолжазбаларды қарау тәртібі, басылым этикасы, редакция алқасы туралы ақпарат, бас редактор мен жауапты редактордың байланыс деректері келтірілген.
Оқырмандар мен авторлар журналдың ағымдағы және архивтегі электронды нұсқаларын қарай алады. Журналдың барлық жарияланымдары Creative Commons Attribution лицензиясы (CC BY-NC-ND 4.0) шарттары бойынша ақысыз және шектеусіз таратылады.
7. Авторлық құқық және лицензиялау
Журнал мақалаларының авторлары «ҚазҰУ хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы» автордың ғылыми жұмысқа деген құқығын сақтайды және алғашқы жарияланым құқығын туындымен бірге журналға береді, оны Creative Commons Attribution лицензиясымен (CCBY-NC-ND 4.0) бір уақытта лицензиялайды.
Қолжазбаның авторлығы қолжазбаны жасауға, тұжырымдаманы қалыптастыруға, мақаланы жазуға, нәтижелерді түсіндіруде тікелей қатысқан және ғылыми нәтижелер алуға үлкен үлес қосқан зерттеушілерге тиесілі.
Creative Commons Attribution лицензиясының шарттары бойынша авторлар өздерінің қолжазбаларына құқықтарын сақтайды, сонымен бірге барлығына оларды еркін жүктеуге, қайта пайдалануға, қайта бастыруға, өзгертуге, таратуға немесе көшіруге мүмкіндік бере отырып, осы жұмыстың авторлығын міндетті түрде растай отырып және осы журналдағы бірегей басылымға сілтеме жасай алады. Осы әрекеттердің барлығы үшін журналға сілтеме көрсетілген кезде авторлардан немесе баспадан рұқсат талап етілмейді.
Авторлар өздерінің мақалаларын басқа ақпарат көздерінде (мысалы, институционалдық мұрағатта, әлеуметтік желілерде және т.б.) оның осы журналда түпнұсқалық жарияланымына міндетті түрде сілтеме жасай отырып тарату құқығын өзіне қалдырады.
8. Құпиялылық шарттары
Авторлар туралы ақпарат - олардың аты-жөні, тиесілігі, байланыс деректері, олардың қызметі мен ғылыми дәрежесі туралы ақпарат, сондай-ақ халықаралық деректер базасындағы авторлар профилдерінің идентификаторларына сілтемелер «Авторлар туралы ақпарат» бөліміндегі мақалада орналастырылған.
Журналдың редакция алқасының мүшелері «ҚазҰУ хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы» жарияланғанға дейін рецензенттерді қоспағанда, үшінші тарапқа қарауға қабылданған қолжазба туралы ақпаратты жарияламайды. Сондай-ақ, редакторлар рецензенттер туралы ақпаратты авторларға және басқаларға жарияламайды.
Басылым процесіне қатысушылардың осы және басқа да мінез-құлық нормалары, яғни авторлар, редакция алқасының мүшелері, баспагер мен рецензенттерге арналған мінез-құлық қағидалары, нормалары мен стандарттары, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың ғылыми журналдары үшін жариялау этикасына негізделген.
9. Жасанды интеллект (ЖИ) құралдарын пайдалану
ЖИ-ды көмекші құрал ретінде (тілдік редакциялау, аударма, форматтау, библиографияны дайындау, деректерді техникалық өңдеу) қолдануға авторлар міндетті түрде тексерген жағдайда жол беріледі.
Егер ЖИ қолданылса, автор(лар) мақаланы тапсырған кезде ілеспе хатта бұл туралы көрсетіп, құралдың атауын және қолдану мақсатын сипаттауға міндетті. Редакция сұратқан жағдайда автор(лар) жарияланымның ашықтығын қамтамасыз ету үшін тиісті ақпаратты ұсынады.
ЖИ автор/бірлескен автор ретінде көрсетіле алмайды; мазмұнға, фактілік дәлдікке, сілтемелердің дұрыстығына және этиканың сақталуына жауапкершілік авторларға жүктеледі.
ЖИ-ды деректерді қолдан жасау/бұрмалау, жалған сілтемелер/дереккөздер құру, тексерілмеген генерацияланған мәтінді зерттеу нәтижесі ретінде ұсыну үшін қолдануға тыйым салынады.
Құпиялылық немесе қолданылатын нормалар бұзылатын жағдайда жарияланбаған қолжазбаларды, рецензияларды және редакциялық хат алмасуды үшінші тарап ИИ-сервистеріне беруге тыйым салынады.









