Суицидтік тәуекелдің мінез-құлықтық факторларының зерттеуі туралы

Аңдатпа

Өзіне-өзі қол жұмсау қаупін арттыратын факторлар: отбасылық қолайсыздық (оның ішінде отбасы мүшелерінің өзіне-өзі қол жұмсауы және жасау әрекеті), құрдастары мен мұғалімдер тарапынан психологиялық қысымның жиілеуі; мектеп жарақаты; әлсіз психологиялық тұрақтылық (депрессивтілік, ерік күшінің жоқтығы, аутоагрессия) болып табылады.  Бұл факторларды білу ата-аналарға, педагогтарға, мектеп психологтарына, әлеуметтік педагогтарға, жасөспірімдердің құрдастарына суицидтік қауіпті дер кезінде тану және қажетті шаралар қолдану үшін қажет.

Суицидтік тәуекел факторларын зерттеу олардың ойдан және жанжалдан суицидтік әрекет түріндегі ниеттерді іске асыруға көшуді анықтауына байланысты өзекті болып табылады. Мақалада суицидтік тәуекел факторлары мен суицидтік тәуекел факторларын зерттеудегі озық тәжірибе, атап айтқанда әр түрлі елдер мен әртүрлі кезеңдегі авторлардың мақалаларында көрініс тапқан қызықты және озық зерттеулер туралы түсінік беріледі.

Алыс шетелдерден келген зерттеушілер көбінесе ерекше іріктеуді немесе неғұрлым күрделі әдістерді қалай отырып, жағдайды бағалаудың жаппай әдістерін пайдаланбайды.

Суицидтік тәуекел факторларын анықтау үшін жүргізілген зерттеу нәтижесінде, Жасөспірімдер жасындағы суицидтік тәуекел психопатологиялық және психологиялық тетіктерді, сондай-ақ орта және әлеуметтік факторларды қамтитын көп факторлы табиғатқа ие.

Осы жастағы аутодеструктивті мінез-құлықтық үрдістердің өсуі пайда болған проблемаларды шешу тәсілі ретінде кейіннен суицидті таңдау кәмелетке толмаған адамның жеке басын, тұлғааралық қарым-қатынас саласын, тәрбие ерекшеліктерін және басқа да мән-жайларды кейіннен психоәлеуметтік алдын алу және бейімдеу стратегиясын қалыптастыру үшін мұқият талдауды, сондай-ақ суицидтік тәуекел тобына кіретін жасөспірімдерді психологиялық және әлеуметтік қолдаудың нысандары мен тәсілдерін әзірлеуді талап етеді.

Суицидтік тәуекелді талдаудың перспективалы әдісі ретінде суицидті жасаған жасөспірімнің психикалық жай-күйін сот сараптамасы шеңберінде қылмыстық іс материалдарына герменевтикалық талдау, сондай-ақ суицидтің алдындағы психикалық дамуы, жеке ерекшеліктері, отбасылық қатынастары және жағдайлық жағдайлар туралы әртүрлі ақпарат көздеріне қол жеткізу қарастырылады. Бұл факторларға олардың уақытша дамуы, сондай-ақ өзара іс-қимыл аспектісінде талдау жүргізуге мүмкіндік береді.

Түйінді сөздер: суицид, аутоагрессия, аутотравматизм, аутодеструктивті мінез-құлық, өзін-өзі бұзатын мінез-құлық, суицидтік мінез-құлық, суицидтік тәуекел, авиталдық белсенділік, суицидтік тәуекелдің мінез-құлық факторлары.