Эмоционалды интеллект: мектеп жасына дейінгі балалардың дамуындағы негізгі аспект

Авторлар

  • Б. Матаев Әлкей Марғұлан атындағы Павлодар педагогикалық университеті, Павлодар, Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-0610-5108
  • А. Темиржанова Әлкей Марғұлан атындағы Павлодар педагогикалық университеті, Павлодар, Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-1862-2794
  • А. Бекишева Әлкей Марғұлан атындағы Павлодар педагогикалық университеті, Павлодар, Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-6484-0194
  • Ф. Омер Университет Токат Газиосманпаша, Токат, Түркия https://orcid.org/0000-0002-8910-2817

DOI:

https://doi.org/10.26577/JPsS202593203

Аңдатпа

Бұл мақалада мектепке дейінгі жастағы балалардың эмоционалдық интеллектісінің (ЭИ) дамудағы маңызы жан-жақты зерттеледі. Зерттеудің мақсаты – ЭИ негізгі компоненттерін анықтау, олардың балалардың әлеуметтік және эмоциялық дамуына әсерін талдау, сондай-ақ оны дамытуға бағытталған арнайы бағдарлама әзірлеу. Жұмыстың ғылыми маңыздылығы ЭИ-дің балалардың әлеуметтік дағдыларына, эмоционалдық әл-ауқатына және қоғамға бейімделуіне оң әсерін растауда жатыр. Әдістеме балалардың мінез-құлқын түрлі жағдайларда бақылауды, ата-аналар мен педагогтарға сауалнама жүргізуді, сондай-ақ балалардың ЭИ деңгейін стандартталған әдістермен тексеруді қамтиды. Нәтижелер көрсеткендей, жоғары ЭИ-ге ие балалар эмоцияларын жақсы басқарып, қақтығыстарды тиімді шешіп, өз құрдастарымен және үлкендермен оңай байланыс орнатады. Бұл зерттеу ЭИ-дің білім беру тәжірибесіндегі, әсіресе балаларды мектепке дайындаудағы маңызды рөлін тереңірек түсінуге ықпал етеді. Жұмыс ойындар арқылы, өзін-өзі реттеу дағдыларын үйрету, эмоциялық эмпатияны дамыту және тиімді қарым-қатынас құру бойынша нақты ұсыныстар береді. Зерттеудің тәжірибелік мәні – мектепке дейінгі балаларға ЭИ қалыптастыруға арналған әдістемелер, бағдарламалар мен ресурстарды әзірлеу және кеңінен қолдану, сондай-ақ бұл зерттеу нәтижелерін басқа білім беру мекемелерінде қолдану мүмкіндіктерін қарастыру.

Түйін сөздер: мектеп жасына дейінгі балалар; мектеп жасына дейінгі балалардың дамуы; эмоционалды интеллект; балалар психологтары; мектеп жасына дейінгі балалардың эмоционалды интеллектінің дамуы.

Автор өмірбаяндары

  • Б. Матаев, Әлкей Марғұлан атындағы Павлодар педагогикалық университеті, Павлодар, Қазақстан

    (корреспондент-автор) - Философия докторы (PhD), Педагогика жоғары мектебінің қаумдастырылған профессоры, Әлкей Марғұлан атындағы Павлодар педагогикалық университеті, Павлодар, Қазақстан, e-mail:  matayevba@pspu.kz

  • А. Темиржанова, Әлкей Марғұлан атындағы Павлодар педагогикалық университеті, Павлодар, Қазақстан

    педагогика ғылымдарының магистрі, Әлкей Марғұлан атындағы Павлодар педагогикалық университеті, Павлодар, Қазақстан, e-mail: temirzhanova_aida_1@teachers.ppu.edu.kz 

  • А. Бекишева, Әлкей Марғұлан атындағы Павлодар педагогикалық университеті, Павлодар, Қазақстан

    педагогика ғылымдарының магистрі, Әлкей Марғұлан атындағы Павлодар педагогикалық университеті Павлодар, Қазақстан, e-mail: bekisheva_anara_1@teachers.ppu.edu.kz

  • Ф. Омер, Университет Токат Газиосманпаша, Токат, Түркия

    Философия докторы (PhD), профессор, Университет Токат Газиосманпаша, Токат, Түркия, e-mail:  omerfaruk.sonmez@gop.edu.tr

Жарияланды

2025-06-19