Территориально-трудовая мобильность выпускников вузов России и Казахстана: особенности, факторы и мотивы. Қазақстан мен ресейдің ЖОО түлектерінің аумақтық – еңбек ұтқырлығының: ерекшеліктері, факторлары мен себептері

Аңдатпа

В статье рассматривается территориально-трудовая мобильность вузовских выпускников России и Казахстана в контексте сравнительного анализа. После развала Советского Союза многие государства образовавшиеся на постсоветском пространстве, стали формировать свои векторы развития, которые отличались разной степенью интенсивности в процессе трансформации общества, затронувшие различные общественные явления, в том числе и процесс трудовой мобильности. В последние годы значительно возрастает степень трудовой и территориальной мобильности вузовских выпускников. Проведенный сравнительный анализ особенностей террито-риально-трудовой мобильности вузовских выпускников России и Казахстана показал, что российские выпускники демонстрируют чуть более высокий уровень территориально-трудовой мобиль-ности. Работа в условиях сельской местности интересна высо-ким доходом, российские выпускники более адаптированы к ры-ночным отношениям. Казахстанские выпускники больше ориенти-рованы работать в условиях сельской местности, больше инфор-мированы государственными службами по трудоустройству. Про-фориентированность казахстанских выпускников в 2 раза выше. Работа в условиях сельской местности интересна карьерным ростом и возможностью работать по специальности. Для казахстанских выпускников больше, чем для российских, актуализирована проблема изменения своего семейного статуса и расширение круга друзей для активизаций своих сетевых взаимодействий. Мақалада Қазақстан мен Ресейдің ЖОО түлектерінің аумақтық - еңбек ұтқырлығы салыстырмалы талдау тұрғысында қарастырылған. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін посткеңестік кеңістікте қалыптасқан көптеген мемлекеттер, қоғамның трансформациялану процесіне әсер ететін түрлі қарқындылығы бар дамудың өзіндік векторларын қалыптастыра бастады, бұл әртүрлі әлеуметтік құбылыстарға әсер етті, әсіресе еңбек ұтқырлығы процесіне. Соңғы жылдары университет түлектерінің аумақтық - еңбек ұтқырлығы айтарлықтай дәрежеде өсті. Қазақстан мен Ресейдің ЖОО түлектерінің аумақтық – еңбек ұтқырлығын сипаттайтын салыстырмалы талдаудың қорытындысы бойынша Ресей түлектері аумақтық – еңбек ұтқырлығының сәл жоғары деңгейін көрсетеді. Ауылдық жерлердегі жұмыс, табыстың жоғары болуымен түлектерді қызықтырады, бұл жағдайда орыс түлектері нарықтық қарым-қатынас ережеліне көбірек бейімделген. Қазақстандық түлектер ауылдық жерлерде жұмыс істеуге ыңғай танытады, бұл мемлекеттік жұмыспен қамту орталықтарының ақпараттандыру деңгейнің жоғарылығы. Қазақстандық түлектердің кәсіби бағыт бағдарлы болуы 2 есеге жоғары.