Социальные основания формирования гендерной идентичности. Гендерлік ұқсастықтың қалыптасуының әлеуметтік негіздері. (The Journal of Psychology and Sociology, 2015)
В статье представлен общий анализ изучения гендерной идентичности, показан характер современной проблематики. Перестраивается сложившаяся система коммуникаций, посредством которой социальное пространство человеческого бытия трансформируется в ментальное пространство человека, сообразное с его уникальным представлением о себе, своем поле в совокупности определяющими то, что принято называть гендерной идентичностью. Изменения социальных, экономических, политических и культурных условий развития казахстанского общества обусловили и изменение подходов к анализу конструирования гендерной идентичности, что предполагает исследование социальных форм и схем деятельности индиви дов, выраженных на уровне индивидуальных практик пола.Қазіргі заманғы Қазақстанда гендерлік тәртіп жаңа тенден циялармен сипатталады: гендерлік және әлеуметтік нормалардың либералдануы және күш алып келе жатқан дәстүрлілікке қайта оралу идеологиясы. Ұлттық идея гендерлік рөлдердің қызметтерін қалып тастырады және алмастырады. Гендерлік ұқсастық – бұл маскулиндік және феминдіктң категориялау арқылы нақты бір жыныс өкіліне жа татындығын түсіну сезімі, сәйкес мінезқұлық формаларын меңгеруі және жеке тұлғалық сипаттарының қалыптастыруы. Өзіндік ұқсастық гендерлік ұқсастықтың іргетасы бола отырып, жекеленген және мәдени сызылған. Бұл әлеуметтік мінезқұлықтан және өзара әрекет тен, тұлғаралық қатынастар жүйесінен, өзіндік гендерлік күйзелістен көрініс табады. Гендерлік ұқсастық «маскулиндік» және «феминдік» категориялары арқылы ашылады. Ерлердің гендерлік ұқсастығы субъектіге бағытталған: еркек әйелді объект ретінде қабылдайды және тек белсенді субъект сипатында ғана маңызды болады.
Keywords: гендерная идентичность; «маскулинность»; «феминность»; гендерная социализация. гендерлік ұқсастық; «маскулиндік» және «фемин дік»; гендерлік қарымқатынастың; әлеуметтену.