Исследование лиц, подвергшихся ионизирующе-му излучению и совершивших аутоагрессивные действия. Ионды сәулеге шалдыққан және аутоагрессиялық әрекет жасайтын тұлғаларды зерттеу - Tursungozhinova, G. S. (ҚазҰУ Хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы, 2015)
В данной статье рассмотрены вопросы, которые позволяют говорить о том, что проживающие на территориях бывшего СИЯП, испытывают длительный психотравмирующий, психологический стресс, обусловленный гиперболизацией опасности воздействия радиации и ее последствий для здоровья. Причинами длительного психологического стресса по результатам анкетирования, экспериментального исследования, являются факт существования долговременного радиационного риска для здоровья людей, недостаточность материального положения, информационный фактор, низкий уровень знаний населения о радиации и связанных с ее воздействием биологических, медицинских и других эффектах. Причинами длительного психологического стресса по результатам изучения анкетирования, опроса респондентов, проживающих на территории бывшего Семипалатинского ядерного полигона, являются субъективное восприятие информации о радиоактивном загрязнении территорий и облучении населения, факт существования долговременного радиационного риска для здоровья людей. Анализ литературных данных, посвященных изучению влияния ионизирующей радиации на психологические особенности личности в целом, показал, что под воздействием неблагоприятных экологических факторов происходят изменения в структуре личности, и появляются следующие личностные характеристики, такие, как тревожность, агрессия, ригидность, которые, в свою очередь, нарушают адаптацию жизнедеятельности человека. Аталған мақалада бұрынғы Семей сынақ ядролы полигоны аумағы тұрғындарының ұзақ сыналған психотравмалық, психологиялық стресс, гиперболизацияға шалдыққан радиацияның қауіпті ықпалы және оның денсаулыққа тигізер салдарының сұрақтары қарастырылған. Эксперименталды зерттеулердің, анкета нәтижесі бойынша ұзақ психологиялық стрестің себептері адамдардың денсаулығына ұзақ уақыт бойы жүзеге асқан радиациялық қатер, материалды жағдайдың жетіспеушілігі, ақпараттық фактор, тұрғындардың радиация және оның биологиялық, медициналық әсерімен байланыстылығы және т.б. дефектілер жөнінде білім деңгейінің төмен болуы анықталды. Ұзақ психологиялық стрестің себептері бұрынғы Семей сынақ ядролы полигоны аумағында тұрған респонденттерге сауалнама жүргізудегі зерттеудің нәтижесі болып мыналар табылады: тұрғындардың сәулеге және аумақтың радиактивті ластануы жөнінде ақпаратты субъективті қабылдауы, адамдардың денсаулығы үшін ұзақ радиациялық қауіптің жүзеге асуы. Тұлғаның психологиялық ерекшеліктеріне ионды радиацияның ықпалын зерттеуге арналған әдебиеттерде жағымсыз экологиялық факторлардың себептері негізінде тұлға құралымында өзгерістер болады және адамның өмірлік әрекеттеріндегі бейімделуді бұзатын мазасыздану, агрессия, ригидтілік т.б. тұлғалық мінездемелер көрініс табатыны талданған.