ҚАЗАҚСТАН ҚОҒАМЫ «БАТЫС-ШЫҒЫС», «КІРМЕ-ӨЗІНДІК» КОНТИНУУМЫНДА - Ermahanova, S. A. (ҚазҰУ Хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы, 2010)
Жаңару жолына түскен əрбір мемлекет алдында дайын үлгілерді қолдану керек па (керек болса қандай үлгілер керек?) əлде əрбір мемлекет өз қоғамының ерекшеліктерін ескере отырып өзінің даму жолын іздеуі керек пе деген сұрақ туындайды. Əлеуметтану теоретиктері жаңарудың көп түрлілігін, оанның алу түрлі үлгілері мен формаларының бар екеніне назар аударады (Дж. Джермани, Дж. Коулмен, Ш. Айзенштадт и др.). Дж. Джерманинің айтуынша, жаңаруды еуропалық институттарды əлемнің басқа жерлеріне тасымалдау немесе қандай да бір нақты қоғамға көшу деп қабылдамау керек. Ұлттық тəуелсіздік үшін қозғалыс, жаңа ұлттардың көтерілуі, капиталисттік қоғамның ұдайы өзгеріп отыруы, жоспарланатын экономиканың бірнеше түрінің пайда болуы, жаңару үдерісінде батыстық жəне батыстық емес белгілердің болуы – осының барлығы жаңарудың өзгеріп тұратын түрлі нұс- қаларының бар екенін білдіреді