Қазақстандағы студент жастардың эмоционалдық әл-ауқаты: кросс-мәдени контекстінде әлеуметтік-психологиялық тексеру - Қонысбай, Т.; Аймаганбетова, О.; Хазратова N.; Адилова, Е.; Садыкова N. (ҚазҰУ Хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы, 2025)
Жаһандану және академиялық ұтқырлықтың күшеюі жағдайында студенттердің эмоционалдық әл-ауқаты мәселесі, әсіресе Қазақстанның көпмәдениетті білім беру ортасында ерекше маңызды және өзекті болып табылады. Эмоциялық салауаттылық жеке тұлғаның психологиялық жай- күйінің интегралды көрсеткіші ретінде бейімделу сапасымен, әлеуметтік қолдау деңгейімен, мәдени қатынаспен және тұлғааралық қарым-қатынаспен тығыз байланысты. Бұл зерттеудің мақсаты – қазақстандық және шетелдік студенттердің үлгісі бойынша мәдениетаралық аспектіні ескере отырып, эмоционалдық салауаттылық құрылымын әлеуметтік-психологиялық тексеру. Жұмыстың ғылыми жаңалығы эмоционалдық әл-ауқат деңгейін анықтайтын әлеуметтік-мәдени факторларды анықтауда, сондай-ақ әртүрлі этникалық топтар арасындағы көрсеткіштерді эмпирикалық түрде салыстыруда. Зерттеуге 227 респондент – қазақстандық және шетелдік студенттер қатысты. Кешенді эмпирикалық диагностика аффективтік күйлерді, эмоционалды реттеу стратегияларын, эмоциялар саласындағы өзіндік тиімділікті, депрессия, алаңдаушылық және стресс деңгейін, сондай-ақ әлеуметтік қолдау мен мәдени бағдарларды қабылдауды бағалауға бағытталған алты жарамды әдісті қолдану арқылы жүзеге асырылды. Әдістеме стандартталған шкалаларды және талдаудың статистикалық әдістерін қолдануды қамтиды. Нәтижелер шетелдік студенттердің эмоционалдық әл-ауқаты көп жағдайда мәдени бейімделу деңгейіне және әлеуметтік қолдау сапасына байланысты екенін көрсетті. Алынған мәліметтердің және практикалық маңызы бар: оларды психологиялық көмек бағдарламаларын әзірлеуде және студенттерге бейімделу тренингінде пайдалануға болады. Жұмыс көпмәдениетті ортадағы эмо- ционалды жағдайдың тұрақтылығы мәселесін өзекті ете отырып, мәдениетаралық және білім беру психологиясының дамуына ықпал етеді. Түйін сөздер: эмоционалдық салауаттылық, мәдениетаралық зерттеу, студенттер, әлеумет- тік-психологиялық тексеру, предикторлар.