Эмоционалды интеллект: мектеп жасына дейінгі балалардың дамуындағы негізгі аспект - Матаев, В.; Темиржанова A.; Бекишева A.; Омер F. (ҚазҰУ Хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы, 2025)
Бұл мақалада мектепке дейінгі жастағы балалардың эмоционалдық интеллектісінің (ЭИ) дамудағы маңызы жан-жақты зерттеледі. Зерттеудің мақсаты – ЭИ негізгі компоненттерін анықтау, олардың балалардың әлеуметтік және эмоциялық дамуына әсерін талдау, сондай-ақ оны дамытуға бағытталған арнайы бағдарлама әзірлеу. Жұмыстың ғылыми маңыздылығы ЭИ-дің балалардың әлеуметтік дағдыларына, эмоционалдық әл-ауқатына және қоғамға бейімделуіне оң әсерін растауда жатыр. Әдістеме балалардың мінез-құлқын түрлі жағдайларда бақылауды, ата-аналар мен педагогтарға сауалнама жүргізуді, сондай-ақ балалардың ЭИ деңгейін стандартталған әдістермен тексеруді қамтиды. Нәтижелер көрсеткендей, жоғары ЭИ-ге ие балалар эмоцияларын жақсы басқарып, қақтығыстарды тиімді шешіп, өз құрдастарымен және үлкендермен оңай байланыс орнатады. Бұл зерттеу ЭИ-дің білім беру тәжірибесіндегі, әсіресе балаларды мектепке дайындаудағы маңызды рөлін тереңірек түсінуге ықпал етеді. Жұмыс ойындар арқылы, өзін-өзі реттеу дағдыларын үйрету, эмоциялық эмпатияны дамыту және тиімді қарым-қатынас құру бойынша нақты ұсыныстар береді. Зерттеудің тәжірибелік мәні – мектепке дейінгі балаларға ЭИ қалыптастыруға арналған әдістемелер, бағдарламалар мен ресурстарды әзірлеу және кеңінен қолдану, сондай-ақ бұл зерттеу нәтижелерін басқа білім беру мекемелерінде қолдану мүмкіндіктерін қарастыру. Түйін сөздер: мектеп жасына дейінгі балалар; мектеп жасына дейінгі балалардың дамуы; эмоционалды интеллект; балалар психологтары; мектеп жасына дейінгі балалардың эмоционалды интеллектінің дамуы.