ІШКІ МИГРАНТТАРДЫҢ ҰРПАҚАРАЛЫҚ БІЛІМ МОБИЛЬДІЛІГІ: ЖЫНЫС ПЕН ОТБАСЫ ҚҰРЫЛЫМЫНЫҢ ӘСЕРІ - Джанузакова, А.; Салимгереев, Б. (ҚазҰУ Хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы, 2024)
Бұл зерттеу Алматы қаласында тұратын ішкі мигранттардың ұрпақаралық білім мобильділігіне отбасы құрылымы (толық және моно ата-аналық отбасылар) мен гендерлік факторлар тұрғысынан баса назар аудара отырып, талдау жасайды. Сандық әдістерді, соның ішінде регрессиялық талдауды қолдана отырып, зерттеу қалалық орталықтарға, әсіресе Алматыға қоныс аударған мигранттардың оқудағы жетістіктерін бағалайды. Зерттеу нәтижелері, толық отбасылардағы балалар арасында байқалатын білім мобильдігіндегі едәуір жоғарылау үрдісін көрсетеді. Сонымен қатар, гендерлік көріністің маңызды рөлі анықталды: ұлдарының оқу нәтижелеріне әкелері, ал қыздарының оқу жетістіктеріне аналары айтарлықтай әсер етеді. Регрессиялық талдау ата-аналардың білім деңгейінің балаларының оқу жетістіктеріне дифференциалды әсерін анықтайды, ата-аналардың қатысуының маңыздылығын көрсетеді. Зерттеу нәтижелері білім беру ұтқырлығын арттыру үшін гендерлік және отбасылық бағдарламаларды ескеретін білім беру саясатының қажеттілігін атап көрсетеді. Мұндай шаралар әртүрлі отбасынан шыққан ұлдар мен қыздарға тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ететін адами капиталдың тұрақты дамуы үшін маңызды болып табылады. Зерттеу тең құқықты білім беру мүмкіндіктерін құруға ұмтылатын әлеуметтік бағдарламаларға құнды ұсыныстар бере отырып, ішкі мигранттардың білім алудағы табысына отбасы мен жыныстың әсерін түсінуге елеулі үлес қосады. Түйін сөздер: ұрпақаралық мобильділік, ішкі көші-қон, білім беру, гендер, отбасы құрылымы.