ЖЫНЫСТЫҚ ТӘРБИЕЛЕУДІҢ ӘЛЕУМЕТТІК-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ - Telzhan, Venera (ҚазҰУ Хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы, 2023)
Жыныстық денсаулықты тәрбиелеу қазақ жағдайында даулы мәселе. Жасөспірімдерге жыныстық тәрбие берудің маңыздылығы әртүрлі қоғамдарда белгілі болғанымен, Қазақстанда мәдени, діни және дәстүрлі идеялармен байланысты қайшылықтарға байланысты ол даулы күйінде қалып отыр. Оның үстіне қоғамда жасөспірімдер жыныстық тәрбиенің нәтижесінде жыныстық қатынасқа түседі деген алаңдаушылық бар. Жыныстық тәрбие тақырыбы қоғамымызды екіге бөлді, мұнда біреулер жыныстық тәрбиені жақтаса, басқалары қарсы. Осыған байланысты бұл мақалада Қазақстанда жыныстық тәрбие беру қажеттілігіне шолу жасалған. Әлеуметтік, психологиялық және биологиялық аспектілерді қамтитын жыныстық тәрбиеге тұтас көзқарасты қолданудың маңыздылығы да қарастырылады. Тиісті мақалалар мен талдауға арналған материалдар қосу және скринингтік критерийлерді қолданғаннан кейін Science Direct, Google Scholar, Elsevier, Citeseer, PubMed, Web of Science, Scopus іздеу жүйелерінен жиналды. Зерттеу нәтижелері жан-жақты және тиімді жыныстық тәрбиенің болмауы жеке тұлғаның психологиялық процестеріне тікелей әсер етіп, макродеңгейдегі әлеуметтік мәселелерге әкелетінін көрсетеді. Түйін сөздер: жыныстық тәрбие, жыныстық және репродуктивті денсаулық, жыныстық тәрбиенің әлеуметтік-психологиялық аспектілері.