Генограмманы қарт адамның психоконсультациясында пайдалану - Sadvakassova, Z. M.; Raspopova, E. A. (ҚазҰУ Хабаршысы. Психология және әлеуметтану сериясы, 2021)
Қазіргі әлемде ғылым мен өркениеттің жетістіктерінің арқасында адамдар ұзақ өмір сүреді және кез келген жаста жеке ішкі сұрақтармен, соның ішінде рухани сұрақтармен бетпе-бет келеді, оған олар өз жауаптарын іздейді. Көптеген зерттеулер балаларға арналған, өйткені жас жаңа ұрпақ әрқашан қызықты және белгілі бір дәрежеде танылмайтындықтан, жасөспірімдік кезең оның метаморфозалары мен болжанбайтындығымен қызығушылық тудырады, орта жастағы ересектер әлі де зерттеуге ашық психологиялық қол жетімді ұрпақ болып табылады. Біз 55-75 жастағы неғұрлым жетілген ұрпаққа, әлеуметтік мобильділігі төмен, бірақ әлі де белсенді, жауапкершілігі мол және ішкі әлеміне назар аударатын орта жастағы адамдардың ата- аналарының ұрпағына жүгінеміз. Социогенограмманың психологиялық әсерін зерттеу бұл құралды психологтан көмек сұраған адамның отбасы мен айналасындағы жақындары туралы ақпарат жинау мақсатында ғана емес, сонымен қатар бізге мүмкіндік беретін қызықты фактілерді ашады. Социогенограмманы тәжірибеде қолданудан қандай да бір емдік әсерді байқайды. Бұл мақалада қарт адамның психологпен сеанстарда құралды қолдану кезінде пайда болған субъективті реакциясының егжей-тегжейлі талдауы бар бірнеше жағдайлардың бірі сипатталған. Генограмманың өзіне теориялық сипаттама және осы тақырып бойынша материалдардың аналитикалық шолуы алдын ала берілген. Аталған зерттеудің нәтижесі диаграмма құру кезіндегі қарт адамдармен жұмыс алгоритмі болып табылады. Бұл зерттеудің құндылығы ұсынылған және сипатталған жағдайдың бірегейлігінде. Жұмыс нәтижелерін практикалық зерттеу қарт адамдарға арналған жабық мекемелерде, ашық демалыс орталықтарында, емхананың психолог кабинетінде және басқа жерлерде психолог пен клиент ретіндегі егде жастағы адам арасында өзара әрекеттестік кезінде генограмманы қолдана отырып жұмыс жасау. Түйін сөздер: генограмма, қарт адам, қарт ата-аналардың ұрпағы, жоқтау, ұрпақтар арасындағы байланыс, қарттарға кеңес беру психологиясы.